شیر سلونوئید(برقی) یک دستگاه الکترومکانیکی می‌باشد که برای کنترل جریان مایع یا گاز کاربرد دارد.شیر برقی به وسیله جریان الکتریکی که در داخل یک کویل جریان می‌یابد،کنترل می‌شود.وقتی که به کویل انرژی داده می‌شود، میدان مغناطیسی ای که موجب جنبش پیستون داخل کویل می‌شود، ایجاد می‌شود . بنا به نوع طراحی شیر،پیستون شیر را هم باز و هم بسته می‌کند.هنگامی که جریان الکتریکی درون کویل متوقف می‌شود،شیر  به حالت قبلی (فاقد توان) خود باز می‌گردد.

در شیر‌های برقی با عملکرد مستقیم(direct-acting)، پیستون به طور مستقیم دهانه شیر را باز و بسته می‌کند.در شیرهای با عملکرد غیر مستقیم‌(pilot-operated)(که به آن‌ها نوعservo  نیز می‌گویند)، پیستون با یک واسطه راهنما نظیر یک دیافراگم لاستیکی گلویی شیر را  باز و بسته می‌کند.

رایج‌ترین شیرهای برقی،دو راهه میباشند به عبارتی دارای دو پورت می‌باشد:یک پورت ورودی و یک پورت خروجی. در صورت لزوم شیرآلات سه‌راهه یا حتی بیش‌تر از سه پورت قابل طراحی و ساخت است.

شیر‌های برقی کنترل اتوماتیک سیال(آب و دیگر مایعات) و گاز(هوا،بخار آب و ... ) را ممکن می‌سازند.

شیر‌های برقی جدید،عملیات سریع، قابلیت اعتماد بالا، خدمات طولانی‌مدت و طراحی کم‌حجم را عرضه می‌دارند.

نگاره زیر اجزای اصلی یک شیر برقی را به تصویر می‌کشد.شیر نشان‌داده شده در تصویر یک شیر با اتصال معمولا بسته (Normally closed)  با عملکرد مستقیم است که برای فهمیدن مبنای عملیات، این نوع از شیر برقی ساده‌ترین و آسان‌ترین عملکرد را دارد.

                                                           

1.بدنه شیر  2. پورت ورودی 3. پورت خروجی 4. کلگی کویل/سلونوئید 5. سیم پیچ کویل 6. سیم‌های هادی  7 . پیستون 8 . فنر 9. گلویی(اریفیس)

یک شیر برقی چگونه کار می‌کند؟

سیال کنترل شده به وسیله ی شیر برقی از طریق ورودی( شماره 2 در نگاره بالا) وارد شیر می‌شود.سیال باید از راه گلویی(9) خارج شود. قبل از آن که این جریان ،از خروجی ادامه مسیر دهد.دهانه به وسیله ی پیستون باز  یا بسته می‌شود.شیر تصویر بالا یک شیر برقی با اتصال معمولاً بسته است.شیر‌های با اتصال معمولاً  بسته از یک فنر(8) بهره می‌برند که پیستون را برخلاف جهت باز شدن دهانه تحت فشار قرار می‌دهد. مواد آب بندی بالای پیستون از ورود سیال به کلگی شیر و قسمتهای برقی جلوگیری می‌کنند به این ترتیب مانع از نشت سیال به فضای بیرون میشود ، تا زمانی که پیستون به وسیله ی میدان مغناطیسی ایجاد شده توسط کویل به بالا کشیده می‌شود ، مسیر عبور سیال باز است.

در شیرهای معمولا باز(Normally opened) پیستون درحالت عادی بالا قرار دارد و با ایجاد مگنت به سمت گلویی شیر حرکت میکند و راه عبور سیال را مسدود میکند. با قطع جریان الکتریکی و حذف نیروی مگنت ،فشار سیال ،پیستون را به حالت اولیه خود (بالا) میفرستد.

برای اطلاعات بیشتر در این خصوص به سایت اطلاعاتی solenoid-valve مراجعه نمایید.لینک کامل سایت در قسمت لینکستان سایت www.hararat.com     موجود است.

 

گردآوری کنندگان: مجید علی‌همتی – حمید معتبر